YAŞLILAR TEKNOLOJİ İLE BULUŞUYOR!

gero1.jpggero2.jpggero3.jpggero4.jpggero5.jpggero6.jpg

Türkiye'de yaşlıları teknolojiyle buluşturan İst-GETAM (İstanbul Geronteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi) Projesi hayata geçiyor.

İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığınca hazırlanan ve yürütülen proje, İstanbul Kalkınma Ajansı tarafından başarılı bulundu ve desteklenmesine karar verildi.  Proje çok yakında İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri fakültesinin olduğu Bakırköy Kampüsünde hayata geçecek.

İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nin Bakırköy Kampüsünde, Bakırköy İlçesi Üst Yönetim Protokolü için sabah kahvaltısı veren Dekan Prof. Dr. Ahmet AKGÜL, İst-GETAM hakkında gelen misafirlerini bilgilendirdi.

Kahvaltıya katılan, Bakırköy İlçesi Kaymakamı Sayın Adem Öztürk, Belediye Başkanı Sayın Dr. Bülent Kerimoğlu, Müftüsü Sayın Mustafa Açıkalın, Sağlık Müdürü Dr. Ali Osman Çolak, Gençlik ve Spor Müdürü Sayın Metin Albayrak, Halk Eğitim Müdürü Sayın Yener Yıldırım, Rehberlik Araştırma Müdürü Sayın Hasan Kara, İşadamları Derneği Başkanı Sayın Salim Yılmaz proje hakkında ev sahibi Prof. Dr. Ahmet Akgül'den bilgi aldılar.

Aynı zamanda İstanbul Üniversitesi Gerontoloji ve Sağlık Yönetimi Başkanı da olan, ünlü kalp ve damar cerrahı Dekan Prof. Dr. Ahmet Akgül, projenin hedefleri ve kapsamı hakkında şu yorumlarda bulundu:

"Projenin hedefi, 65 yaş üstü bireylerin denge, düşme ve hareket gibi sağlık sorunlarına, iletişim, boş zaman aktiviteleri, çalışma ve yaşam alanları ile ilgili sorunlarına teknoloji ve tasarımlar ile tedavi ve rehabilite edici çözümler bulmaktır. İst_GETAM, bu konu ile ilgili Türkiye'de yapılan ilk ve tek merkez olacaktır. Merkezimiz faaliyete birkaç ay içinde geçecek ve önce çevre ilçelerin ve sonra tüm İstanbul ve Türkiye'nin yaşlı sağlığı ile ilgili sorunlarına çözümler getirecektir.

İstanbul Geroteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (İst-GETAM), üniversite, sivil toplum kuruluşları, hastaneler, kamu kurumları ve özel sektörün katılımıyla gerçekleşen, İstanbul Kalkınma Ajansının desteklediği, çağımızın en önemli gündemlerinden biri olan" yaşlılık ve yaşlanma" konusunda yapılacak çalışmalarla ilklere imza atacak olan bir projedir.

Üniversitemizin özellikle İstanbul'daki sağlık hizmetlerindeki tecrübesi ve yenilikçi uygulamaları birleştiren yüzü olması hedeflenen "Yaşlılarda inovasyon: İstanbul Geronteknoloji uygulama ve araştırma merkezi (İst-GETAM)" projemiz, İstanbul ilindeki yaşlılara hizmet sunacak, ardından Türkiye'deki diğer şehirlerde benzer merkezlerin kurulmasına öncülük edecektir.

Projemiz kapsamında merkezimizin ilk olarak hayata geçireceği faaliyetler:

 

-          Yaşlılarda denge, düşme riskleri, kas-iskelet sistemi problemlerinin teknoloji destekli cihazlarla değerlendirilmesi ve rehabilitasyonu

-          Yaşlıların sağlık problemlerinin tespit edilmesi ve öngörülen sorunlara Geronteknolojik prevensiyon stratejileri kapsamında önleyici ve iyileştirici yaklaşımların sağlanması

-          Yaşam alanlarındaki çevresel sorunları olan yaşlı bireyler için danışmanlık hizmeti ve inovatif tasarımlarla ergonomik çözümlerin sağlanması

-          Yaşlıların sosyal, mimari, tıbbi ve yaşam içinde gerekli diğer teknolojik araç gereçlerin kullanımı ve günlük yaşam aktiviteleri ile ilgili video bazlı eğitim ekipmanlarının geliştirilmesi ve eğitim verilmesi.

-          Yaşlı bakımında bilişim teknolojisi gereksinim ve uygulamalarına yönelik ulusal çapta farkındalık yaratacak bilgilendirme toplantılarının düzenlenmesi

-          Gerontoloji Alanında Multidisipliner Ar-Ge işbirliği ağının oluşturulması

 Projemizin üniversitemize ve hizmet alacak tüm yaşlılara ve yakınlarına fayda sağlamasını temenni ediyoruz."

YAŞLILARDA DÜŞME ÖNLENECEK

Yaşlıda Ev Kazaları ve Düşmeler

Yaşlı hastalarda kazalar önemli ölüm nedenleridir. Yaşlı bireyler günlerinin büyük bölümünü evde geçirmektedirler. Bu nedenle de kazalar arasında en sık görülen kazalar ev kazaları olmaktadır. Ülkemizde yaşlı nüfustaki en sık ev kazası nedeni düşmeler olarak belirtilmektedir. Yaşlı hastalarda kazalar artmaktadır bunun nedenleri arasında kas ve eklem yapısındaki olumsuz yönde değişiklikler, Alzheimer gibi hastalarda görülen dikkatte azalma, işitme ve görme problemlerinin artması olarak sayılabilir. Her yıl yaşlıların %30-40'ı düşmekte ,bu oran bakım evlerinde %50'yi bulmaktadır. Düşmeler kırık, kafa travması gibi ciddi şekillerde sonuçlanabilmektedir. Düşme ,kişinin sosyal hayatını olumsuz yönde etkilemektedir.

Düşmede Rol Oynayan Risk Faktörleri:

İleri yaş düşme için risk faktörlerinden biridir. Yaşlı kişiler gençlere göre, daha güçsüz, koordinasyonu daha bozuk bir yürüme şekli içindedir. Görme, işitme, algı bozuklukları kayma ve takılmalara zemin hazırlamaktadır. Bir çalışmaya göre ise risk faktörleri kas güçsüzlüğü, yürüme ve denge bozukluğu, destek cihaz kullanımı, eklem romatizması, depresyon, algısal bozulma ve 80 yasın üzerinde olmaktır. Kadın cinsiyeti erkeklere göre düşme konusunda daha fazla risk altındadır. Kadınlar erkeklere göre daha sık düşmektedir.

Düşme için risk faktörleri kişinin kendisinden kaynaklanan ve kendisi dışındaki  dış faktörlerden kaynaklanan olarak sınıflandırılır. Çoğu düşmelerde her ikisinin de birlikteliği vardır.

Sık görülen çevresel faktörler ev içinde yaşlı için uygun olmayan mekanlar ve eşyaları kapsar. Eski ve sabit olmayan mobilyalar, uygunsuz yükseklikteki yatak ve tuvaletler, koridorlarda tutacakların olmaması, yerlerdeki dağınık kablo ve teller, kaygan zeminler, yetersiz aydınlatma olarak sıralanabilir. Dış faktörlerden biri yaşlının kullandığı uygun olmayan ayakkabılardır. Ayak tabanında duyarlılığı fazla olan ince tabanlı ayakkabılar kayma riskine sahiptir. Genel olarak alçak tabanlı, ayağı kavrayan alçak topuklu ayakkabılar tercih edilmelidir. Uygunsuz destek cihazlar düşmenin bir diğer nedenidir. Kişinin ihtiyacına ve boyuna uygun olmayan cihazlar üşmeye yol açabilir. Kullanılan ilaçların yan etkileri de düşmeye sebep olabilir. Örneğin baş dönmesine yol açabilen antidepresanlar, dikkatte dağılma yapabilen benzodiazepinler sayılabilir.

Yaşlıların düşme riskini değerlendirmek için geçerliliği kanıtlanmış bir test yoktur. Ancak araştırmalarda kullanılanlar; sadece hastanedeki yaşlılarda kullanılabilen risk değerlendirme, acil serviste kullanılabilen profet tarama testi, tinetti denge ve yürüme testi, Kalk ve Yürü testi ve İstGETAM düşme riski anketi olarak sayılabilir. Pratik uygulamada en sık Kalk ve Yürü testi kullanılmaktadır. Kalk ve Yürü testi yardımsız olarak kalkıp 3 adım yürüyüp tekrar yerine oturmasıdır.

Düşmenin Değerlendirilmesi:

Yılda en az bir defa, kişiye düşüp düşmediği sorulmalıdır. Tüm ileri yaşlılar bir test ile değerlendirilmeli ve sorun saptanırsa ileri değerlendirmeye geçilmelidir. Değerlendirmede; düşme koşulları, ilaçlar, yürüme ve denge durumu, eklem fonksiyonları, nörolojik muayene ele alınmalıdır. Bu aşamada basit laboratuvar değerlendirmeleri, durumu değerlendiren testler ve anketler yararlı olabilmektedir,

DÜŞMELERE YAKLAŞIM (ÖNLEYİCİ VE TEDAVİ EDİCİ):

Düşmeyi önleme çalışmaları sıklıkla düşmeye neden olan risk faktörlerinin ortadan kaldırılmasının etkinliğini araştırmaktadır. Düşmelerde gerek önleme gerek tedavi aşamasında, öncelikler neden ve riskler belirlenmeli ve uygun yaklaşım seçilmektedir.

Düşmeyi önleme stratejileri 2 başlık altında toplanmaktadır. Tek bir alana yönelik müdahale ve birden fazla faktöre yönelik müdahale.

Tek yönlü yaklaşım egzersiz, çevre ve destek cihaz kullanımının teşvik edilmesi ve bireysel eğitimi kapsar. Çok yönlü yaklaşım ise yaşlıya fizik tedavi veya egzersize başlanırken beraberinde ilaçların azaltılması ev ortamının düzenlenmesi gibi birden fazla alana yönelik müdahaleyi ifade eder.

Dünya Sağlık Örgütü'nün yaşlıdan düşmeyi önleme modelinde de benzer bir yaklaşım kabul edilmiştir. DSÖ'nün düşmeyi önleme modeli 3 sütundan oluşmaktadır; Farkındalık, Değerlendirme ve Müdahale.

Önleyici yaklaşımlardan diğerleri ise egzersiz, rehabilitasyon programları, medikal tedavi ,ev emniyeti gibi yaklaşımlardır.

Yasal Uyarı

Bu sitenin içeriği ziyaretçilerini bilgilendirmeye yönelik hazırlanmış olup sağlıkla ilgili konularda tıbbi teşhis, tedavi veya reçete bilgisi özelliği taşımaz. Site, sağlıkla ilgili tüm konularda en doğru bilginin hastayı muayene eden doktorundan öğrenilebileceğini savunur. Sitedeki bilgiler bu amaçla kullanılmamalıdır. Bu bilgilerin yanlış anlaşılması veya kullanılmasından doğabilecek mağduriyetlerden bu site sorumlu tutulamaz.Bu sitedeki bilgileri kopyalama, nakletme veya diğer kullanımlar kesinlikle yasaktır. Web sitesindeki bilgilerin kullanımı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine ve site sahibinin iznine bağlıdır. Tüm kullanıcılar yukarıda belirtilen yasal uyarıyı tamamen ve çekincesiz olarak kabul etmiş sayılırlar.