SOLUNUM SiSTEMi

Yaşlanma ile akciğer dokusunda ve elastikliğinde azalma, bağ dokusunda artma olur. Akciğerin elastik özelliklerinden sorumlu olan faktörlerden biri alveol duvarında, damar ve bronşlar çevresinde bulunan elastin ve kollagen liflerdir. Yaslanrna ile bağ dokusu liflerinin proteinleri arasında çapraz bağlar oluşmaya başlar. Akciğerlerin elastik yaylanma yeteneği azalır.

Kıkırdaklarda sertleşme, kostrokondral eklemlerinde kalsifikasyon, solunum adalelerinde zayıflama, diafragmanın düzleşmesi, akciğer elastikliğinde ve gerilme kabiliyetinde azalma sonucu rezidüel volüm yani nefes verdikçe akciğerde kalan işe yaramaz hava %20 oranında artar. Total akciğer kapasitesi değişmez. Vital kapasite yani etkili soluk alıp verme %40 azalır.

Birinci saniyedeki zorlu ekspirasyon volümü [FEV1) 20 yaşından itibaren erkekte 30 ml/sene, kadında 23 ml/sene azalır. Başlangıçta FEV1'deki senelik azalma küçüktür, 40 yaşından sonra artar. Zorlu vital kapasite [FVC)erkekte 14-30 ml/sene, kadında 15-24 ml/sene azalır. FEV1 ve FVC'deki azalmanın yaşlanmanın kendisinden mi yoksa solunum yolu hastalıkları, sigara veya çevresel toksinlerin birikici etkisinden mi kaynaklandığı kesin değildir.

Yaslarıma ile alveol sayısı değişmez fakat alveoller arası septumlar yani bölümler hasar görür buna senil amfizem denir.  Akciğerlerin gaz alısverisinde kullandığı yüzeyalanı azalır. Yüzey alanının azalması diffüzyon kapasitesini azalttığı için, alveoler havadaki oksijen düzeyi değişmediği halde arterlerdeki parsiyel oksijen basıncı düşer Ventilasyon perfüzyon eşitsizliği artar. Diffüzyon kapasitesi orta yaşlardan itibaren her on yılda erkekte 2.03 ml/dak/mmHg, kadında ise 1.47 ml/dak/mmHg azalır.

Parsiyel oksijen basıncında [Pa02] yaşlanmayla lineer bir azalma olur. Pa02=109 - [0.43 yaş] formülü ile hesaplanabilir. 75 yaşından sonra sigara içmeyen sağlıklı yaşlılarda Pa02 = 83 mmHg olarak sabit kalır.Yaşlanmayla elastik yaylanma yeteneğinde azalma ve fizyolojik ölü boşluklarda artmaya paralelolarak Pa02 azalır. Ventilasyon perfüzyon eşitsizliği daha çok Pa02'deki azalmadandır.

Hipoksi yani kandaki oksijen azalması ve hiperkapniye yani kanda karbon dioksit artışına kalp hızı ve solunum sayısı cevabı yaş arttıkça  bozulur. Bu da periferik ve santral kemoreseptör fonksiyon cevabında azalmaya bağlıdır. 64-73 yaşları arasındaki sağlıklı erkekler gençlerle karşılaştırıldığında hipoksiye solunum cevabı %51, hiperkapniye solunum cevabı ise %41 azalır. Bu değişiklikler pnömoni, KOAH, uyku apne sendromu gibi hastalık riskini artırır.

 

Egzersiz kapasitesi, maksimum 02 tüketimi [V02max] ile ölcülür. Egzersiz kapasitesi 20 yaşında itibaren yavaş yavaş azalmaya başlar Erkekte 32 ml/dak/sene, kadında ise 14 ml/daki sene azalır. Yaşlıda egzersiz sırasında solunum cevabı artarak etkili olmayan değişimini kompanse edebilir.

Defans mekanizmaları: Yasla mukosilier aktivite ve etkili ôksürük refleksi azalır. Bu da pnömoni yani zatürre riskini artırır. Dış dünyadan alınan antijenlere akut antikor cevabı [pnömokok ve influenza aşılarına antikor cevabı] azalır. Hücresel bağışıklık sistemin fonksiyonunun yaşla azalması reaktivasyon tüberkülozu yani sinsi olarak vücutta bekleyen verem hastalığı riskini artırır.

Yasal Uyarı

Bu sitenin içeriği ziyaretçilerini bilgilendirmeye yönelik hazırlanmış olup sağlıkla ilgili konularda tıbbi teşhis, tedavi veya reçete bilgisi özelliği taşımaz. Site, sağlıkla ilgili tüm konularda en doğru bilginin hastayı muayene eden doktorundan öğrenilebileceğini savunur. Sitedeki bilgiler bu amaçla kullanılmamalıdır. Bu bilgilerin yanlış anlaşılması veya kullanılmasından doğabilecek mağduriyetlerden bu site sorumlu tutulamaz.Bu sitedeki bilgileri kopyalama, nakletme veya diğer kullanımlar kesinlikle yasaktır. Web sitesindeki bilgilerin kullanımı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine ve site sahibinin iznine bağlıdır. Tüm kullanıcılar yukarıda belirtilen yasal uyarıyı tamamen ve çekincesiz olarak kabul etmiş sayılırlar.