MAGGOT (LARVA) TEDAVİSİ
Tedavisi zor ve iyileşmeyen siyah renkli dokusu bulunan yani ölü hücreleri olan (nekrotik) bulunan ve özellikle antibiyotiklerle geçmeyen iltihaplı yaralarda son yıllarda Lucilla Sericata sinek türlerinin larvaları yaradaki ölü dokuyu temizleme işlemi (debridman) için kullanılmaya başlanmıştır. Sağlam cildi koruyarak yapılan bu yaradaki ölü doku ve hücrelerin temizlenmesi işlemine maggot debridman tedavisi (MDT) ismi verilmiştir.
Tarihte ilk olarak maggotların yerleştiği savaş yaralarının daha kolay iyileştiği gözlemleri 16 yüzyılda yapılmıştır. Modern tıpta kullanımı 1917 yılında Prof. Baer tarafından savaş yarası olan iki askerde gözlemlenmiş ve tekrar hızla popüler hale gelmişlerdir. Antibiotiklerin özellikle penisilinin bulunuşu ile maggot kullanımı hızla gerileyip kaybolmuştur.
Kronik yaralarda dirençli bakterilerin görülmesi ile birlikte Sherman tarafından 1990’larda tekrar kullanımları gündeme gelmiş ve bilimsel bir şekilde larvalar üretilip kullanılmaya başlanmıştır.
Tetanoz veya anaerobic bakteri enfeksiyonlarına yol açabileceği için larvaların bakterilerden santimetrekareye 10 larva gelecek şekilde ekim yapılır ve üstü hidrokolloid bir film ile örtülür. Larvalar 4 günde pupa formuna girdiklerinden sağlıklı granülasyon dokusu elde edilene kadar iki-üç günde bir uygulama tekrarlanır. Aşağıdaki resimde larvaların yaraya nasıl ekildiğini görüyorsunuz:
Larvaların nekrotik dokuları sivri çeneleri ile kesmeleri ve nekrotik materyali sindirmeleri sırasında karboxipeptidaz A ve B, lösin aminopeptidaz, kollajenaz ve serin proteaz enzimleri salgıladıkları gösterilmiştir.
Larva ekstrelerinin sulfidril radikalleri, kalsiyum, allantoin, glutatyon ve büyüme faktörleri içerdiğini ve bu büyüme faktörlerinin bağ dokusu için uyarıcı olduğu bilinmektedir. Buna ilaveten fenilasetik asit ve fenilasetaldehit üretimlerinin ise mikrop öldürücü etkiye neden olduğunu gösterilmiştir. Larvaların stafilokoklara, proteuslara ve klostridiumlara karşı öldürücü etkileri bilinmektedir.
2004 yılında FDA tarafından onaylanan MDT sonuç olarak debridman sürelerini kısaltması, pahalı yara bakım ürünlerinin kullanılmasını azaltması ve uygulama kolaylığı nedeniyle, sosyal güvenlik sistemleri tarafından kabul görecek ve gelecek vadeden bir tedavi şekli olarak dikkat çekmektedir.